Nee. Wie patiëntgegevens in de publieke ChatGPT plakt, geeft medische gegevens aan een techbedrijf dat niets met de behandeling te maken heeft. De Autoriteit Persoonsgegevens noemt zo’n geval bij een huisartsenpraktijk “een grote schending van de privacy”, en de KNMG schrijft het zonder omweg: deel nooit persoonsgegevens met ChatGPT. Toch is een verbod alleen niet het antwoord. Het administratieve werk in de zorg kan heel goed met AI, als de gegevens in je eigen omgeving blijven en alleen wie bij het dossier mag, ze via de AI ook ziet.
Door Bombos. Bronnen gelezen op 29 oktober 2026. Dit is uitleg, geen juridisch advies: waar de wet of een toezichthouder iets zegt, staat de bron erbij.
Mag een zorgmedewerker patiëntgegevens in ChatGPT zetten?
Niet in de versie die iedereen thuis gebruikt. Drie regels wijzen dezelfde kant op:
- Het beroepsgeheim. De Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO, in het Burgerlijk Wetboek) zegt dat een hulpverlener ervoor zorgt dat anderen dan de patiënt geen inlichtingen of gegevens uit het dossier krijgen, “dan met toestemming van de patiënt” (artikel 7:457 BW). Uitgezonderd zijn alleen wie rechtstreeks bij de behandeling betrokken is en de vervanger van de hulpverlener. Een chatbotaanbieder is geen van beide.
- De AVG. Gezondheidsgegevens zijn bijzondere persoonsgegevens: gegevens die de wet extra beschermt omdat ze zo gevoelig zijn. Het verwerken ervan is volgens de AP “verboden”, met uitzonderingen, zoals wanneer het nodig is om zorg te verlenen binnen een behandelcontract (AP, gezondheidsgegevens verwerken). Een samenvatting laten maken door een publieke chatbot valt daar niet vanzelf onder.
- De beroepsgroep. De KNMG beantwoordt in haar AI-dossier de vraag of een arts ChatGPT mag gebruiken voor administratief werk. Het eerste antwoord: dat hangt af van het beleid van je instelling. Het tweede is hard: “Deel nooit persoonsgegevens of bedrijfsgevoelige informatie met ChatGPT.” (KNMG, AI in de zorg, bijgewerkt 9 april 2026.)
De KNMG legt ook uit waarom: OpenAI slaat vragen en antwoorden op, en ook als je training uitzet, “sluit dit niet uit dat er gegevens op verkeerde plekken terecht kunnen komen”. Daarmee kun je volgens de KNMG een datalek veroorzaken en het beroepsgeheim schenden.
Waarom is dit in de zorg strenger dan in een ander bedrijf?
Omdat er drie lagen over elkaar heen liggen: de AVG die voor iedereen geldt, het beroepsgeheim van de zorgverlener, en de eisen aan informatiebeveiliging in de zorg.
| Regel | Wat er staat | Wat het betekent voor een chatbot |
|---|---|---|
| AVG, bijzondere persoonsgegevens | Gezondheidsgegevens verwerken is verboden, tenzij een uitzondering geldt | Je hebt een grondslag nodig voor elke nieuwe verwerking, ook voor een AI-hulpmiddel |
| WGBO, beroepsgeheim (art. 7:457 BW) | Geen gegevens aan anderen zonder toestemming van de patiënt | Een aanbieder buiten de behandeling is een ander |
| Besluit elektronische gegevensverwerking door zorgaanbieders | Een zorgaanbieder zorgt “overeenkomstig het bepaalde in NEN 7510 en NEN 7512” voor veilig gebruik van zijn zorginformatiesysteem | Een AI-hulpmiddel dat in het dossier leest, valt onder dezelfde beveiligingseisen |
| Hetzelfde besluit, artikel 5 | Logging van het systeem voldoet aan NEN 7513 | Je moet kunnen terugzien wie welk dossier inzag, ook via AI |
| AP, verplichtingen zorgaanbieder | Een DPIA bij grootschalige verwerking van gezondheidsgegevens (artikel 35 AVG) | Toets een AI-hulpmiddel vooraf |
NEN 7510 is de Nederlandse norm voor informatiebeveiliging in de zorg. Het besluit omschrijft haar als de “norm voor het organisatorisch en technisch inrichten van de informatiebeveiliging in de zorg” (wetten.overheid.nl). De AP schrijft dat de norm niet altijd wettelijk verplicht is, maar dat de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd verwacht dat alle zorgaanbieders aantoonbaar aan NEN 7510 voldoen (AP, praktijkgids gezondheidsgegevens in de cloud, 23 maart 2026). Een DPIA is een toets vooraf op de privacyrisico’s van een nieuwe verwerking (AP, gezondheidsgegevens gebruiken en delen).
Is het een datalek als een medewerker het toch doet?
Vaak wel. De AP maakt een scherp onderscheid. Gebruikt een medewerker een chatbot op eigen initiatief en tegen de afspraken in, en voert hij daarbij persoonsgegevens in, “dan is sprake van een datalek”. Is het chatbotgebruik juist beleid van de organisatie, dan is het geen datalek, “maar vaak niet wettelijk toegestaan” (AP, 6 augustus 2024). Organisaties moeten volgens de AP beide voorkomen.
Bij een datalek is een melding aan de AP en aan de slachtoffers “in veel gevallen verplicht”. Wat je dan stap voor stap doet, staat in Een medewerker heeft vertrouwelijke gegevens in ChatGPT gezet: wat nu?.
Hoe vaak gaat het mis in de zorg?
Het gebeurt, en de zorg is al de sector met de meeste datalekken. Drie feiten van de AP zelf:
- Het geval bij de huisarts. Bij een van de meldingen had “een medewerker van een huisartsenpraktijk, tegen de afspraken in, medische gegevens van patiënten ingevoerd in een AI-chatbot” (AP, 6 augustus 2024). De AP schrijft erbij dat de meeste bedrijven achter chatbots alle ingevoerde gegevens opslaan.
- Het aantal meldingen. In 2024 kwamen de meeste datalekmeldingen uit de sector gezondheid en welzijn: ruim 6800 (AP, 3 december 2025). Ook over 2025 hoort de sector bij de drie met de meeste meldingen (AP, Datalekkenrapportage 2025, juli 2026).
- Het toezicht. Sinds december 2025 bezoekt de AP steekproefsgewijs zorgaanbieders, zoals ziekenhuizen en huisartsenposten. De AP herhaalt daarbij een regel die voor AI net zo goed geldt: “alleen de behandelaar en bevoegde medewerkers” mogen een medisch dossier bekijken, en zorgorganisaties moeten dat controleren.
Wat adviseert de KNMG artsen die AI willen gebruiken?
De KNMG verbiedt AI niet. Ze ziet kansen, zoals “ondersteuning bij administratieve taken”, en zet er vier voorwaarden naast:
- Volg het beleid van je instelling, en vraag erom als het er niet is. De KNMG geeft een voorbeeld van zo’n regel: wel een algemene patiëntenfolder in eenvoudige taal laten samenvatten, niet een patiëntenbrief.
- Deel nooit persoonsgegevens met ChatGPT. Zie hierboven.
- Controleer alles. ChatGPT maakt fouten en kan informatie verzinnen.
- Je blijft zelf verantwoordelijk. Ook voor een fout die uit het AI-gebruik voortkomt, en wees open naar de patiënt dat je AI gebruikte.
Voor AI die gesprekken met patiënten opneemt en uitwerkt, geeft de KNMG eigen adviezen: zorg dat de opname niet extern wordt opgeslagen, vernietig haar zodra het verslag er is, en zet in het dossier alleen wat nodig is voor goede zorg.
Helpt een betaalde of speciale zorgversie van ChatGPT?
Het helpt, maar het lost het niet vanzelf op. OpenAI schrijft dat het voor zijn zakelijke diensten “by default” niet traint op de gegevens van de klant en dat het een verwerkersovereenkomst kan tekenen voor ChatGPT Business, Enterprise en de API (OpenAI, Enterprise privacy). Een verwerkersovereenkomst is het contract met een leverancier die gegevens voor jou verwerkt. De verschillen tussen de abonnementen staan in ChatGPT Plus, Business en Enterprise voor je privacy.
OpenAI biedt ook ChatGPT for Healthcare aan, “designed to support HIPAA compliance”. HIPAA is een Amerikaanse wet. Die zegt niets over de AVG, de WGBO of NEN 7510. De AP raadt zorgorganisaties juist aan te overwegen gezondheidsgegevens alleen te laten verwerken door leveranciers die alleen onder de wet en rechtspraak van de EER vallen. De AP schrijft dat het buiten de Europese Economische Ruimte “erg lastig” is om het beschermingsniveau te bieden dat de AVG voor gezondheidsgegevens vraagt (AP, praktijkgids). En: de verantwoordelijkheid “kun je niet uitbesteden aan een cloudleverancier” (AP, 23 maart 2026).
Een zakelijk abonnement zegt verder niets over wie wat ziet. Als iedere medewerker elk dossier aan de AI kan voorleggen, is de regel “alleen de behandelaar” weg. Hoe je dat goed regelt, staat in Hoe zorg je dat AI alleen gegevens laat zien aan wie er toegang toe heeft?.
Hoe kan AI in de zorg wel?
Door AI te behandelen als elk ander systeem dat in het dossier leest. In de volgorde waarin je het regelt:
- Begin bij werk zonder patiëntgegevens. Een folder herschrijven, een rooster opzetten, een protocol samenvatten: dat kan vaak al binnen het beleid van je instelling.
- Houd de gegevens in je eigen omgeving, binnen Europa. De AP noemt als risico’s dat gegevens in een land met te weinig bescherming terechtkomen en dat een leverancier ze voor eigen doelen hergebruikt.
- Leg de afspraken vast voor je begint. Een verwerkersovereenkomst met wat er waar verwerkt wordt, en wie de subverwerkers zijn.
- Doe een DPIA. Bij grootschalige verwerking van gezondheidsgegevens is die verplicht.
- Laat de AI dezelfde rechten volgen als het dossier. Wie een dossier niet mag openen, krijgt het ook via de AI niet te zien.
- Leg vast wie wat deed. De logging moet volgens het besluit voldoen aan NEN 7513, en dat geldt ook voor wat via een AI-hulpmiddel wordt opgevraagd.
- Laat een mens beslissen. De zorgverlener blijft verantwoordelijk, dus hij keurt goed wat de AI klaarzet.
- Zeg tegen je mensen wat wel mag. De AP vraagt organisaties duidelijk te maken welke gegevens medewerkers wel en niet mogen invoeren. Een verbod zonder goed alternatief leidt tot shadow AI: medewerkers die het stiekem toch doen. Hoe je de regels opschrijft, staat in Hoe stel je een AI-beleid op.
Waar Bombos past
Bombos is geen chatbot voor patiëntgegevens. Het is de geheugenlaag onder de AI die een zorgteam al gebruikt, zoals Copilot, ChatGPT Enterprise, Claude of een eigen agent: één plugin met één gedeeld geheugen. Daarin staat vooral hoe jullie werken, zoals welke afspraken gelden voor de planning, hoe een verwijzing wordt afgehandeld of welke formulering een collega eerder koos, zodat niemand dat opnieuw hoeft uit te leggen en er minder reden is om een dossier in een chatvenster te plakken. Bij elk antwoord zie je waarop het rust, dus je kunt nagaan welke bron is gebruikt. Wil je dat niets je eigen omgeving verlaat, dan draait Bombos standalone op je eigen server met je eigen modellen. De stappen hierboven blijven nodig: Bombos vervangt geen verwerkersovereenkomst, DPIA of toegangsbeleid. Hoe je de werkkennis zelf vastlegt, staat in Hoe leg je je bedrijfscontext vast zodat AI ermee kan werken?.
Veelgestelde vragen
Moet de patiënt toestemming geven als ik AI gebruik? Dat hangt af van wat de AI doet. Volgens de AP is voor de meeste verwerkingen in de zorg geen toestemming op grond van de AVG nodig, omdat de grondslag in de wet staat. Maar voor het doorbreken van het beroepsgeheim is wel toestemming nodig, bijvoorbeeld bij delen met hulpverleners die niet bij de behandeling betrokken zijn. Voor een geluidsopname van een gesprek noemt de KNMG toestemming van de patiënt vereist.
Mag ik ChatGPT gebruiken voor een patiëntenfolder in eenvoudige taal? De KNMG noemt dat als voorbeeld van wat een instelling kan toestaan, zolang er geen persoonsgegevens in staan. Volg het beleid van je eigen instelling.
Geldt dit ook voor Copilot of een andere chatbot? De AP noemt ChatGPT en Copilot allebei als voorbeelden. De vraag is steeds dezelfde: welke afspraken heb je met de leverancier, waar staan de gegevens, en wie ziet wat. Voor de algemene afweging zie Is ChatGPT veilig voor bedrijfsgegevens? en Mag je persoonsgegevens in ChatGPT zetten volgens de AVG?.
Is het bij de overheid anders? De regels verschillen, de lijn is dezelfde. Zie AI bij de overheid zonder datalek.
Bronnen
Alle bronnen geopend en gelezen op 29 oktober 2026.
- Autoriteit Persoonsgegevens, Let op: gebruik AI-chatbot kan leiden tot datalekken (6 augustus 2024): https://www.autoriteitpersoonsgegevens.nl/actueel/let-op-gebruik-ai-chatbot-kan-leiden-tot-datalekken
- Autoriteit Persoonsgegevens, AP gaat databeveiliging in de zorg controleren (3 december 2025): https://www.autoriteitpersoonsgegevens.nl/actueel/ap-gaat-databeveiliging-in-de-zorg-controleren
- Autoriteit Persoonsgegevens, AP publiceert praktijkgids ‘Gezondheidsgegevens in de cloud’ (23 maart 2026): https://autoriteitpersoonsgegevens.nl/actueel/ap-publiceert-praktijkgids-gezondheidsgegevens-in-de-cloud
- Autoriteit Persoonsgegevens, Praktijkgids Gezondheidsgegevens in de cloud (maart 2026): https://www.autoriteitpersoonsgegevens.nl/system/files?file=2026-03%2FPraktijkgids+gezondheidsgegevens+in+de+cloud.pdf
- Autoriteit Persoonsgegevens, Gezondheidsgegevens gebruiken en delen: https://autoriteitpersoonsgegevens.nl/themas/gezondheid/gezondheidsgegevens-gebruiken-en-delen
- Autoriteit Persoonsgegevens, Gezondheidsgegevens verwerken: https://autoriteitpersoonsgegevens.nl/themas/gezondheid/gezondheidsgegevens-gebruiken-en-delen/gezondheidsgegevens-verwerken
- Autoriteit Persoonsgegevens, Datalekkenrapportage 2025 (juli 2026): https://www.autoriteitpersoonsgegevens.nl/system/files?file=2026-07%2FDatalekkenrapportage+2025.pdf
- KNMG, AI in de zorg, waar moet je rekening mee houden? (bijgewerkt 9 april 2026): https://www.knmg.nl/actueel/dossiers/digitale-zorg-1/artificial-intelligence-ai
- Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 457 (WGBO, beroepsgeheim): https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005290&boek=7&titeldeel=7&afdeling=5&artikel=457
- Besluit elektronische gegevensverwerking door zorgaanbieders: https://wetten.overheid.nl/BWBR0040238/
- OpenAI, Enterprise privacy: https://openai.com/enterprise-privacy/
