Nieuwsbrief

Een vlotte chatbot met fouten lijkt even intelligent als een stroeve chatbot die klopt

Radboud-onderzoek naar chatbots die mooi praten, het CBS over werknemers die moe thuiskomen, en waar bedrijven nu in investeren.

Door Piet Baudoin · 9 november 2026

Een chatbot die vloeiend schrijft maar onzin vertelt, werd in een proef even intelligent en prettig gevonden als een houterige chatbot die klopt. Verder twee berichten van het CBS: hoeveel werknemers moe thuiskomen van het werk, en waar bedrijven nog in investeren.

Geloof je een chatbot sneller als hij mooi formuleert?

Ja. Communicatiewetenschappers van de Radboud Universiteit lieten deelnemers een gesprek met een chatbot lezen, in vier varianten: vloeiend of kortaf, correct of met verzonnen feiten. Een chatbot die vloeiend schrijft maar onzin vertelt, werd “als even intelligent en prettig beoordeeld” als een houterige chatbot met de juiste antwoorden. En “liefst tachtig procent van de deelnemers” zag de ingevoegde fouten helemaal niet.

Universitair hoofddocent Barbara Müller: “Je denkt dan onbewust al snel: dit zit wel goed, ik hoef het niet meer te controleren.” Hoogleraar Tibor Bosse wil dat chatbots hun twijfel laten zien: “Als een chatbot zélf twijfel aangeeft, voorkom je dat mensen onzin voor waarheid aannemen.”

Wat het voor jou betekent: een AI-antwoord dat netjes klinkt, is nog niet gecontroleerd. Laat AI op kantoor werk klaarzetten met de bron erbij, zodat een mens in één blik ziet waar het vandaan komt. Lees ook hoe je fouten van AI opvangt.

Bron: Emerce, 5 november 2026

Komen je mensen moe thuis van het werk?

Steeds vaker. Het CBS meldde vanochtend: “In 2025 voelde 21 procent van de werknemers zich enkele keren per maand of vaker psychisch vermoeid door het werk.” Tien jaar geleden was dat 13 procent. Het CBS bedoelt daarmee onder andere “zich aan het eind van de dag leeg voelen”. Bij werknemers van 25 tot 35 jaar is het 28 procent, en hoe complexer het werk, hoe vaker het voorkomt.

Het CBS zegt niet waar die vermoeidheid vandaan komt. Maar elke eigenaar kent de dag die opgaat aan losse eindjes: een mail overtikken, een factuur zoeken, een klant terugbellen die al twee keer belde.

Wat het voor jou betekent: kijk niet alleen naar hoeveel werk er ligt, maar ook naar welk werk je mensen leegtrekt. Dat is vaak het eerste werk dat je uit handen kunt geven.

Bron: CBS, 9 november 2026

Waar investeren bedrijven nog in?

In technologie. Volgens de Conjunctuurenquête van CBS, KVK, EIB, MKB-Nederland en VNO-NCW stelde bijna een kwart van de bedrijven het afgelopen jaar investeringen uit of zag ervan af. Toch: “De meeste bedrijven investeren in technologie om toekomstbestendig te blijven.” Ruim 46 procent noemt technologie, bijvoorbeeld digitalisering of automatisering van processen, als voornaamste investeringsgebied om toekomstbestendig te blijven. En: “Het tekort aan arbeidskrachten blijft de belangrijkste belemmering voor de bedrijfsvoering”, voor 32 procent van de bedrijven.

Wat het voor jou betekent: personeelstekort is de grootste rem en technologie de grootste investering, al zeggen de cijfers niet of het een uit het ander volgt. Sta jij voor die keuze, lees dan of je iemand aanneemt of AI inzet.

Bron: CBS, 5 november 2026

Stemmen

Een gebruiker van Spiceworks, een forum voor IT-beheerders, beschrijft hoe Gemini hem stellig een oplossing gaf die volgens hem in Outlook niet meer werkte. Het forum geeft dit account de rang Goat; vijf anderen waardeerden de post. Het is één ervaring die het risico van een stellig antwoord laat zien, geen bevestiging van het onderzoek.

OMG talk about timing. Here’s a PERFECT example of why AI is garbage and needs to go back to pre-school before opening it’s mouth. [...] Guess what, buttercup, YOU CAN’T ANYMORE!

jrblood op Spiceworks · 29 mei 2026

Waar gaan we naartoe?

In het onderzoek van de Radboud merkte tachtig procent van de deelnemers de ingevoegde fouten niet op (Emerce, 5 november). Dus is een vlot antwoord geen teken meer dat het klopt. Ik verwacht dat bedrijven AI steeds vaker beoordelen op antwoorden die ze kunnen nakijken, en dat je binnen twee jaar een AI-agent niet meer kiest op hoe slim hij klinkt, maar op hoe eerlijk hij zegt wat hij niet zeker weet. Modellen worden zo goed in het lezen van wat je bedoelt, dat ze ook gaan aanvoelen waar jij moet meekijken en waar niet. Dan verschuift het werk op kantoor: niet meer alles nalopen, maar op de juiste plek beslissen. Over vijf jaar komen de mensen die nu leeg thuiskomen thuis met energie over, omdat de losse eindjes al afgehecht zijn en zij alleen nog de keuzes maakten die ertoe doen. AI is daarin geen collega en geen mens. Het is een hulp die graag goed werk levert, en de mens kiest.

Wat betekent dit voor jouw bedrijf?

De rode draad: AI helpt pas echt als het werk uit handen neemt en daarbij laat zien waar het vandaan komt. Bij Bombos begint dat bijvoorbeeld met mail naar het dossier. Bombos leest de binnenkomende mail, zet hem met de bijlage klaar bij het juiste dossier en laat zien waarom het dat dossier koos. Jij keurt goed. Onze belofte: aan het eind van de dag staat elke mail waar hij hoort, zonder dat iemand hem heeft overgetikt. Zo doet hetzelfde team meer werk, en beter werk. Die taak is het begin; daarna leert je team Bombos zelf de volgende.

Bronnen

Elke bron is op 9 november 2026 geopend en elk citaat staat er letterlijk in.

Emerce, over onderzoek van de Radboud Universiteit (5 november 2026) · CBS, psychische vermoeidheid door werk (9 november 2026) · CBS, Conjunctuurenquête oktober 2026 (5 november 2026) · Spiceworks: jrblood (29 mei 2026)

Het eerste half uur · kosteloos

Wat vergeet jullie AI?

  1. 01Je vertelt welke AI jullie gebruiken en waar het steeds opnieuw moet.
  2. 02We laten zien wat een gedeeld geheugen daar verandert, op jullie eigen voorbeelden.
  3. 03Je krijgt het plan mee. Dat houd je, ook zonder Bombos.
Piet Baudoin
Piet BaudoinJe spreekt Piet, van het team van BombosNederlands team uit Utrecht en Nijmegen · data in Europa
We reageren dezelfde werkdag.