Essay

Waarom bombos

Lou Baudoin over gereedschap dat mensen groter maakt dan ze alleen zijn, en waarom het deze keer andersom kan: niet jij die je aanpast aan het gereedschap, maar het gereedschap dat zich aanpast aan jou.

Door Lou Baudoin · juli 2026

Ik heb me altijd verwonderd over de gave van mensen om de wereld om zich heen te vormen naar hun visie. Zo plant een tuinier tomaten om van te snoepen en bloemen om te bewonderen. Zo zaagt, schaaft en snijdt de meubelmaker het hout tot de tafel die hiervoor slechts in zijn gedachten leefde realiteit is geworden.

Het mooiste hiervan is dat we het niet alleen doen. De architect ontwerpt een wolkenkrabber, waarna de aannemer aan de slag gaat om het te bouwen. Doordat eenieder andere ideeën, andere vaardigheden en andere drijfveren heeft, wordt een visie die te groot is voor één iemand tóch realiteit. Dit inspireert mij; dat mensen zich inzetten om anderen hun dromen waar te maken.

Gereedschap dat ander gereedschap mogelijk maakt

Één van de bijzonderste manieren waarop dit gebeurt is een indirecte, waar men elkaar niet helpt met handen of expertise, maar met gereedschappen die het creatieve vermogen versterken. De meubelmaker kan zelf geen zaag maken, en de architect zou de complexiteit van een wolkenkrabber zonder door een wildvreemde gemaakte software nooit de baas kunnen zijn. Die wildvreemde is een developer die zelf nog nooit een gebouw heeft ontworpen, en zonder wie die toren er niet staat.

Niet alle gereedschappen zijn gelijk in wat ze mogelijk maken. De software van de architect is krachtig gereedschap. Zonder die software zou een gebouw van deze complexiteit nooit realiteit kunnen worden, want geen mens houdt duizenden constructieve afhankelijkheden in zijn hoofd. Maar zelfs dat verbleekt ten opzichte van de computer waar het op draait. Die maakt namelijk niet alleen deze software mogelijk, maar duizend andere ook. Dat is wat de developer doet: hij zit tussen de computer en de architect in, en zet algemene potentie om in iets waar één vak mee vooruit kan. Het gereedschap met de grootste impact is het gereedschap dat ander gereedschap mogelijk maakt.

Wie er macht bij krijgt, moet anders leren denken

Er komen steeds meer gereedschappen bij, wat ons steeds meer mogelijkheden geeft, maar adoptie hiervan gaat niet vanzelf. Geef de architect uit het jaar 1900 zijn software en hij snapt niet waarom hij een muur zou moeten definiëren in plaats van hem te tekenen. De developer moest diezelfde sprong maken, vanaf de andere kant: hij kon pas beginnen toen hij ophield een tekening te zien, en een muur ging zien als iets met eigenschappen, verbindingen en regels. Beiden kregen er macht bij, en beiden moesten anders leren denken. Zo gaat het vaker. Dat wat het meest mogelijk maakt, vraagt het meest aan aanpassingsvermogen.

Er zijn gelukkig talloze manieren om het gereedschap ook aan de gebruiker aan te passen, wat de transitie voor de gebruiker weer makkelijker maakt. Vaak gebeurt dit door de taal te gebruiken waar men al bekend mee is. Om de drempel te verlagen koos de developer dezelfde symbolen en dezelfde arceringen als dat men vroeger op papier tekende. Hij had het anders kunnen doen, want technisch had het niets uitgemaakt. Hij deed het omdat hij wilde dat de architect zich thuis zou voelen.

Niemand koos ooit voor Harry van accounting

Maar dat was wel een keuze, en een keuze vooraf. De developer koos één vak en één manier van werken. De architect heeft geluk gehad, want zijn beroepsgroep is groot genoeg dat iemand die moeite nam. Niemand heeft ooit de moeite genomen om het post-it-systeem van Harry in accounting te digitaliseren, hoe goed dat ook voor hém werkt.

AI is gereedschap

Nu leven we in een bijzonder moment. Er is, en wordt nog steeds, een stuk gereedschap gemaakt met ongeëvenaarde potentie. Iets dat iedereen de beschikking kan geven over encyclopedische kennis, dat iedereen in staat stelt hun eigen software te bouwen, en dat iedereen in staat stelt om de meest complexe en genuanceerde situaties uiteen te zetten en een passende reactie op te bedenken. Ik heb het natuurlijk over AI.

En dit is ook hoe ik AI zie: als een stuk gereedschap. Eentje met eindeloos veel potentie, maar gewoon gereedschap. De sci-fi verhalen over AI die de wereld overneemt laat ik aan Silicon Valley over. Zoals met al het nieuwe, zeker dat met zo’n grote impact, vraagt het gebruikers wel om enig aanpassingsvermogen. Werken met AI is heel anders dan met ander gereedschap, en je moet op een andere manier nadenken over je problemen als je ze met AI wilt oplossen.

Gelukkig is ook hier de mogelijkheid om het gereedschap aan de gebruiker aan te passen. Sterker nog, die mogelijkheid is groter dan ooit. Waar de developer moest kiezen wie hij bedient, hoeft AI die keuze niet te maken. Het is flexibel van nature en kan zich daardoor aan élke gebruiker aanpassen. Niet honderd architecten die allemaal hetzelfde programma moeten leren, maar honderd werkers die zich aanpassen aan de genuanceerde smaak en de unieke omstandigheden van iedere architect afzonderlijk. En niet alleen de architect, want die had het geluk dat iemand hem koos, maar net zo goed de installateur, de praktijkmanager, en natuurlijk Harry van accounting.

Daarom bombos

Ook dit gebeurt niet vanzelf. Iemand moet dat gereedschap laten leren hoe jíj werkt, en iemand moet ervoor zorgen dat het naar jou toe komt in plaats van te wachten tot jij weet wat je moet vragen. Daarom ben ik bombos gestart. Omdat ik vind dat iedereen van dit wonderbaarlijke gereedschap gebruik moet kunnen maken. Omdat je pas écht in je kracht wordt gezet als het gereedschap aan jóu is aangepast en jouw taal spreekt. Zodat iedereen de kracht krijgt de wereld vorm te geven naar zijn of haar eigen visie.