---
title: "Hoe werkt het geheugen van Claude Code? | Bombos"
description: "Claude Code onthoudt via CLAUDE.md, die jij schrijft, en auto memory, notities die het zelf in MEMORY.md op je computer bijhoudt. Beide laden bij elke start."
image: "https://bombos.ai/assets/og-v2.png"
---

# Onthoudt Claude Code wat ik eerder zei? Hoe werkt het geheugen?

Kort antwoord

Een eerder gesprek kun je hervatten met claude --continue of claude --resume. Een nieuw gesprek begint leeg en krijgt alleen mee wat in CLAUDE.md staat, dat jij schrijft en via git deelt, en in auto memory: notities die Claude Code zelf bijhoudt in ~/.claude/projects/<project>/memory/, met MEMORY.md als index. Auto memory staat standaard aan en blijft op jouw computer.

*Piet Baudoin · gepubliceerd 16 november 2026 · 16 november 2026*

## Twee soorten geheugen, twee schrijvers

Hervat je een gesprek met `claude --continue` (het laatste) of `claude --resume` (een keuze uit eerdere), dan is het hele gesprek er weer. Begin je een nieuw gesprek, dan weet Claude Code niet meer wat je gisteren zei, tenzij het is opgeschreven op een plek die bij de start laadt. De documentatie noemt twee van zulke plekken.

| Onderdeel | CLAUDE.md | Auto memory |
| --- | --- | --- |
| Wie schrijft | Jij en je team | Claude Code zelf |
| Wat erin staat | Instructies, afspraken, commando’s, opbouw van het project | Wat Claude tijdens het werk leerde: jouw voorkeuren, correcties, projectfeiten, verwijzingen |
| Waar | In de repo, je thuismap of een beheerd systeempad | `~/.claude/projects/<project>/memory/` |
| Wat laadt | Het hele bestand, elke sessie | De eerste 200 regels of 25KB van `MEMORY.md` |
| Gedeeld met het team | Ja, het projectbestand via git | Nee, het blijft op jouw computer |
| Standaard | Maak je zelf aan | Aan in lokale sessies |

## CLAUDE.md: het geheugen dat jij schrijft

Een CLAUDE.md kan op vier plekken staan. Bij de start laadt Claude Code de bestanden in de werkmap en in alle mappen erboven, aan elkaar geplakt van boven naar beneden. Bestanden in submappen laden pas als Claude daar werkt.

1.  **Beheerd door de organisatie**: een systeempad dat IT neerzet, bijvoorbeeld `%ProgramFiles%\ClaudeCode\CLAUDE.md` op Windows.
2.  **Gebruiker**: `~/.claude/CLAUDE.md`, je eigen regels voor elk project.
3.  **Project**: `./CLAUDE.md` of `./.claude/CLAUDE.md`, in git en dus gedeeld met het team.
4.  **Lokaal**: `./CLAUDE.local.md`, alleen voor jou; zet hem zelf in .gitignore.

Andere bestanden haal je erbij met `@pad/naar/bestand`, tot vier niveaus diep. Onderwerpen kun je losknippen in `.claude/rules/*.md`, eventueel met `paths` zodat een regel alleen laadt bij bepaalde bestanden.

## Auto memory: het geheugen dat Claude zelf schrijft

Auto memory staat standaard aan. Tijdens het werk legt Claude Code notities vast van vier soorten: `user`, `feedback`, `project` en `reference`. Wat al uit de code of uit CLAUDE.md volgt, slaat het over. Elke notitie is een eigen bestand; `MEMORY.md` is de inhoudsopgave die bij de start laadt.

Je beheert het met `/memory`. Daar zit ook de schakelaar om het uit te zetten. Wil je de notities ergens anders, dan stel je `autoMemoryDirectory` in. Het verschil tussen de twee, kort: CLAUDE.md is wat jij wilt dat Claude weet, MEMORY.md is wat Claude zelf denkt te moeten onthouden.

## Het misverstand: onthouden is niet afdwingen

Beide zijn context. Claude leest ze en volgt ze meestal, maar niets dwingt het af. De documentatie zegt het zelf: wil je iets blokkeren, gebruik dan een PreToolUse-hook. “Nooit naar main pushen” in CLAUDE.md is een verzoek; een hook die met code 2 stopt is een slot. Zie [wat hooks zijn en wanneer je ze gebruikt](https://bombos.ai/vragen/claude-code/claude-code-hooks-uitgelegd/).

Het tweede misverstand: auto memory reist niet mee. Het is lokaal op de machine, niet gedeeld tussen computers of cloudomgevingen. Een sessie op claude.ai/code of op de laptop van een collega begint zonder.

## Wat dit betekent voor een team

Gedeeld zijn alleen de instructies in git of in organisatiebeleid: de project-CLAUDE.md, `.claude/rules/` en een beheerde CLAUDE.md. Die zijn zo goed als de laatste die ze bijwerkte. Het meeste leren gebeurt in auto memory: correcties en voorkeuren uit echt werk. Dat blijft bij één ontwikkelaar. Corrigeert een collega een week later hetzelfde, dan leert zijn agent het opnieuw vanaf nul. En wie voor een klus naar Cursor, Copilot of ChatGPT gaat, neemt er niets van mee. Hoe je het meeste uit het gedeelde deel haalt, staat in [hoe je CLAUDE.md en context deelt met je team](https://bombos.ai/vragen/claude-code/claude-code-context-delen-team/). Meer over context vastleggen voor AI in het algemeen: [bedrijfscontext vastleggen voor AI](https://bombos.ai/kennisbank/bedrijfscontext-vastleggen-voor-ai/).

## Waar Bombos past

Bombos is een plugin die onder Claude Code en de andere AI-tools van je team één gedeeld geheugen legt. Wat de agent van één ontwikkelaar leert, een regel die het team afsprak of een besluit dat in mail of een repo staat, komt beschikbaar voor elke agent, en je ziet waarop een antwoord rust. Het draait in de cloud of op je eigen server, en één ontwikkelaar kan het eerst zelf proberen op zijn eigen agents.

## Vragen die hierbij horen

Waar staat het auto memory van Claude Code?

In ~/.claude/projects/<project>/memory/ op je eigen computer. MEMORY.md is de index, met per herinnering een eigen bestand ernaast. Alle worktrees van dezelfde git-repo delen één map.

Hoe zet ik auto memory uit?

Met de schakelaar in /memory, met autoMemoryEnabled op false in de instellingen van een project, of met de omgevingsvariabele CLAUDE\_CODE\_DISABLE\_AUTO\_MEMORY=1.

Leest Claude Code ook AGENTS.md?

Standaard leest Claude Code AGENTS.md als er geen CLAUDE.md of CLAUDE.local.md voorgaat. In /config kun je beide laten lezen, of je zet @AGENTS.md in je CLAUDE.md om het te importeren.

Hoe lang mag een CLAUDE.md zijn?

De documentatie raadt minder dan 200 regels per bestand aan. Het bestand laadt in elke sessie, dus elke regel kost context en tokens.

## Bronnen

1.  [Claude Code docs: How Claude remembers your project](https://code.claude.com/docs/en/memory)
2.  [Claude Code docs: Manage costs effectively](https://code.claude.com/docs/en/costs)
3.  [Claude Code docs: Hooks reference](https://code.claude.com/docs/en/hooks)
4.  [Claude Code docs: Manage sessions](https://code.claude.com/docs/en/sessions)

## Wat vergeet jullie AI?

1.  01Je vertelt welke AI jullie gebruiken en waar het steeds opnieuw moet.
2.  02We laten zien wat een gedeeld geheugen daar verandert, op jullie eigen voorbeelden.
3.  03Je krijgt het plan mee. Dat houd je, ook zonder Bombos.

![Piet Baudoin](https://bombos.ai/assets/team/piet-klein.jpg)

**Piet Baudoin**Je spreekt Piet, van het team van BombosNederlands team uit Utrecht en Nijmegen · data in Europa

## Meer vragen over Claude Code

-   [Wat is Claude Code en hoe installeer ik het?](https://bombos.ai/vragen/claude-code/wat-is-claude-code/)
-   [Claude Code of Cursor voor ons ontwikkelteam?](https://bombos.ai/vragen/claude-code/claude-code-of-cursor/)
-   [Wat zijn skills in Claude Code en wanneer maak je er een?](https://bombos.ai/vragen/claude-code/claude-code-skills-uitgelegd/)
-   [Wat zijn subagents in Claude Code en wanneer zet je ze in?](https://bombos.ai/vragen/claude-code/claude-code-subagents-uitgelegd/)
-   [Is Claude Code veilig voor bedrijfscode?](https://bombos.ai/vragen/claude-code/is-claude-code-veilig-voor-bedrijfscode/)
-   [Wat zijn hooks in Claude Code en wanneer gebruik je ze in plaats van CLAUDE.md?](https://bombos.ai/vragen/claude-code/claude-code-hooks-uitgelegd/)
-   [Wat kost Claude Code en welk abonnement heb ik nodig?](https://bombos.ai/vragen/claude-code/claude-code-prijs/)
-   [Hoe deel je CLAUDE.md en context met je hele ontwikkelteam?](https://bombos.ai/vragen/claude-code/claude-code-context-delen-team/)

[Alle vragen over Claude Code →](https://bombos.ai/vragen/claude-code/)


---

```json
{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"Organization","@id":"https://bombos.ai/#organization","name":"Bombos","url":"https://bombos.ai/","logo":"https://bombos.ai/assets/bombos-bee.png","description":"Bombos is de geheugenlaag onder elke AI die je team gebruikt. Eén gedeeld geheugen voor Claude, ChatGPT, Copilot, Cursor en je eigen agents, dat leert hoe jullie werken.","sameAs":["https://www.linkedin.com/company/bombos-ai","https://www.youtube.com/@truebombos","https://www.instagram.com/truebombos/","https://bsky.app/profile/bombostrue.bsky.social","https://www.threads.com/@truebombos","https://mastodon.social/@Bombos","https://www.tiktok.com/@truebombos","https://t.me/truebombos","https://www.pinterest.com/truebombos/","https://github.com/bombos-ai","https://linktr.ee/bombos.ai","https://bombosai.substack.com","https://hashnode.com/@bombosai","https://hackernoon.com/u/bombos","https://dev.to/bombos"],"email":"info@bombos.ai","areaServed":["NL","Europe"],"knowsLanguage":["nl","en"],"contactPoint":{"@type":"ContactPoint","email":"info@bombos.ai","contactType":"sales","url":"https://bombos.ai/contact/","availableLanguage":["nl","en"]}},{"@type":"WebSite","@id":"https://bombos.ai/#website","name":"Bombos","url":"https://bombos.ai/","inLanguage":["nl-NL","en"],"publisher":{"@id":"https://bombos.ai/#organization"}}]}

{"@context":"https://schema.org","@type":"Article","headline":"Onthoudt Claude Code wat ik eerder zei? Hoe werkt het geheugen?","description":"Claude Code onthoudt via CLAUDE.md, die jij schrijft, en auto memory, notities die het zelf in MEMORY.md op je computer bijhoudt. Beide laden bij elke start.","abstract":"Een eerder gesprek kun je hervatten met claude --continue of claude --resume. Een nieuw gesprek begint leeg en krijgt alleen mee wat in CLAUDE.md staat, dat jij schrijft en via git deelt, en in auto memory: notities die Claude Code zelf bijhoudt in ~/.claude/projects/<project>/memory/, met MEMORY.md als index. Auto memory staat standaard aan en blijft op jouw computer.","datePublished":"2026-11-16T00:00:00.000Z","dateModified":"2026-11-16T00:00:00.000Z","author":{"@type":"Person","name":"Piet Baudoin"},"publisher":{"@type":"Organization","@id":"https://bombos.ai/#organization","name":"Bombos","logo":{"@type":"ImageObject","url":"https://bombos.ai/assets/bombos-bee.png"}},"image":"https://bombos.ai/assets/og-v2.png","mainEntityOfPage":"https://bombos.ai/vragen/claude-code/claude-code-geheugen/","inLanguage":"nl-NL","isPartOf":{"@type":"CollectionPage","name":"Claude Code","url":"https://bombos.ai/vragen/claude-code/"},"citation":[{"@type":"CreativeWork","name":"Claude Code docs: How Claude remembers your project","url":"https://code.claude.com/docs/en/memory"},{"@type":"CreativeWork","name":"Claude Code docs: Manage costs effectively","url":"https://code.claude.com/docs/en/costs"},{"@type":"CreativeWork","name":"Claude Code docs: Hooks reference","url":"https://code.claude.com/docs/en/hooks"},{"@type":"CreativeWork","name":"Claude Code docs: Manage sessions","url":"https://code.claude.com/docs/en/sessions"}]}

{"@context":"https://schema.org","@type":"BreadcrumbList","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Bombos","item":"https://bombos.ai/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Vragen","item":"https://bombos.ai/vragen/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Claude Code","item":"https://bombos.ai/vragen/claude-code/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Onthoudt Claude Code wat ik eerder zei? Hoe werkt het geheugen?","item":"https://bombos.ai/vragen/claude-code/claude-code-geheugen/"}]}

{"@context":"https://schema.org","@type":"FAQPage","mainEntity":[{"@type":"Question","name":"Waar staat het auto memory van Claude Code?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"In ~/.claude/projects/<project>/memory/ op je eigen computer. MEMORY.md is de index, met per herinnering een eigen bestand ernaast. Alle worktrees van dezelfde git-repo delen één map."}},{"@type":"Question","name":"Hoe zet ik auto memory uit?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Met de schakelaar in /memory, met autoMemoryEnabled op false in de instellingen van een project, of met de omgevingsvariabele CLAUDE_CODE_DISABLE_AUTO_MEMORY=1."}},{"@type":"Question","name":"Leest Claude Code ook AGENTS.md?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Standaard leest Claude Code AGENTS.md als er geen CLAUDE.md of CLAUDE.local.md voorgaat. In /config kun je beide laten lezen, of je zet @AGENTS.md in je CLAUDE.md om het te importeren."}},{"@type":"Question","name":"Hoe lang mag een CLAUDE.md zijn?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"De documentatie raadt minder dan 200 regels per bestand aan. Het bestand laadt in elke sessie, dus elke regel kost context en tokens."}}]}
```
