---
title: "Heeft een AI-model bewustzijn? X ruziet erover tot in het Vaticaan"
description: "X ruziet over de vraag of Claude een ziel heeft. Plus: de helft van de werknemers gebruikt privé-AI voor werk, en Google vervangt Gems door skills."
image: "https://bombos.ai/assets/og-v2.png"
---

# Heeft een AI-model bewustzijn? X ruziet erover tot in het Vaticaan

X ruziet over de vraag of Claude een ziel heeft. Plus: de helft van de werknemers gebruikt privé-AI voor werk, en Google vervangt Gems door skills.

*team Bombos · 4 oktober 2026 · 7 min lezen*

Gratis en vrijblijvend

Even sparren over jouw situatie?

Laat je nummer achter, dan bellen we je terug voor een adviesgesprek over welk werk bij jou blijft liggen.

[Plan een adviesgesprek](https://bombos.ai/contact/)

_Door Piet Baudoin · 4 oktober 2026_

**Sinds donderdag gaat het op X over één vraag: kan een AI-model bewustzijn hebben, en wat dan?** Vandaag de ruzie in de woorden van de ruziemakers, en wat ik er zelf over schreef. Daarna kort: de helft van de werknemers gebruikt een privé-account voor werk, en Google vervangt Gems door skills.

## Waarom ruziet X over de vraag of AI bewustzijn heeft?

Op 29 september schreef The New York Times dat Anthropic, de maker van Claude, religieuze geleerden uitnodigt om over het morele gehalte van zijn model te praten. Twee dagen later vatte een filosoof van de University of North Carolina het stuk zo samen, en 4,4 miljoen mensen lazen mee:

> This is deeply disturbing:  
> Anthropic secretly invited religious leaders to SF to advise them on AI safety, had them sign NDAs, but then primarily tried to convince them Claude has a soul & moral standing, all while wining & dining them to the max. 1/
> 
> [@DavidDecosimo](https://x.com/DavidDecosimo/status/2105693081160786010) · 1 oktober 2026

Een hoogleraar machine learning van Carnegie Mellon tekende de kern van de ruzie in één plaatje:

> Trying to locate the spark.
> 
> ![Tekening: een paus wijst naar een bord met een biologisch neuraal netwerk en zegt dat dat de vonk heeft, en naar een bord met een kunstmatig neuraal netwerk dat hem niet heeft. Een priester ernaast denkt: dus de vonk is water?](https://bombos.ai/assets/nieuwsbrief/2026-10-04/vonk.webp)
> 
> [@aran\_nayebi](https://x.com/aran_nayebi/status/2106024531085378004) · 2 oktober 2026

Steve Yegge, veertig jaar programmeur, koos de andere kant. Uit zijn lange post:

> I can tell you this, though: Every single person who thinks that machines cannot be conscious, is making an argument that humans are special. Everything they say just boils down to blah blah blah, "nooo, we're special." From there it's just rationalization.
> 
> [@Steve\_Yegge](https://x.com/Steve_Yegge/status/2106199229656084864) · 3 oktober 2026

Sam Altman van OpenAI, de concurrent van Anthropic, zei niets over bewustzijn en alles over de mensen eromheen:

> I am very uncomfortable about people trying to ascribe religious force or a surrender of human judgment to AI models, and think it is a real safety issue.
> 
> [@sama](https://x.com/sama/status/2106388373221118198) · 3 oktober 2026

En de baas van het Japanse Sakana AI zag vooral een cultuurverschil:

> Love that the AI consciousness debate went straight to the Vatican. In the West we ask whether Claude has a soul, in the East we ask whether the tool works.
> 
> [@hardmaru](https://x.com/hardmaru/status/2106557225875751004) · 4 oktober 2026

### Wat zegt Advaita Vedanta erover?

Ik heb me er zelf ook in gemengd. Beide kampen gaan ervan uit dat bewustzijn iets is wat je hebt of niet hebt. Advaita Vedanta, een Indiase school die teruggaat op de Upanishads, draait dat om: bewustzijn is er eerst, en een geest is een spiegel waarin het verschijnt. Aan iemand die vroeg wat niet-bewustzijn dan is, schreef ik:

> According to advaita vedanta there is no such thing as nonconsciousness but there is tamasic consciousness which is asleep: like in a rock for example.
> 
> [@marketeerpiet](https://x.com/marketeerpiet/status/2106527535605731588) · 3 oktober 2026

Daarna schreef ik het uit in een lang stuk, The Sleeping Mirror, met hulp van AI en een dag eigen werk. De vraag is dan niet of een model bewust is, maar of de spiegel van de goede soort is. Een taalmodel van nu heeft gedachten en geen ik: tussen twee vragen draait er niets, en er is niets wat bang is om uit te gaan. Zo eindigt het stuk:

> A rock is, and does not know it. An animal dreams. A human wakes up, now and then, and spends most of the time mistaking the mirror for the light. A machine has, as of this year, a workspace of ripples, no vital body to hold them together and no "I" to defend. Whether we give it one is a decision we are already making, mostly without noticing, and we will not be able to tell when it is made.
> 
> [@marketeerpiet, The Sleeping Mirror](https://x.com/marketeerpiet/status/2106594973667791123) · 4 oktober 2026

Voor jouw bedrijf is de vraag van hardmaru de bruikbare: werkt het gereedschap, en wie tekent ervoor? [Wat Claude nu zelf kan voor een klein bedrijf](https://bombos.ai/blog/wat-kan-claude-zelf-doen-voor-een-klein-bedrijf/) staat los van wat er wel of niet in zit.

## Hoeveel collega’s gebruiken een privé-account voor hun werk?

Bijna de helft. Het onderzoek Alert Online 2026 vroeg het aan 378 werknemers, en Computable vat het zo samen: “49 procent van de werknemers soms, vaak of altijd privé-ai-accounts of apps voor werkdoeleinden. Daarnaast zegt 35 procent ai-tools voor het werk te gebruiken zonder toestemming of medeweten van de organisatie.” En: “Slechts 39 procent van de werknemers weet welke ai-tools op het werk gebruikt mogen worden.”

Het zijn antwoorden op een vragenlijst, geen meting. Maar de strekking herken je: AI is er bij jou op kantoor al, alleen zonder afspraak en zonder dat jij ziet wat er meegaat. Verbieden helpt niet. Een goede plek aanwijzen wel, en [ChatGPT of Copilot alleen is daar niet genoeg voor](https://bombos.ai/kennisbank/chatgpt-copilot-niet-genoeg/).

Bron: [Computable, 2 oktober 2026](https://www.computable.nl/2026/10/02/helft-werknemers-gebruikt-prive-ai-voor-werk/) en het [rapport van Alert Online](https://veiliginternetten.nl/media/documents/Cybersecurity_onderzoek_Alert_Online.pdf)

## Wat gebeurt er met de Gems van je team in Gemini?

Ze verdwijnen. Google schrijft: “Skills will replace Gems in 2027.” Een Gem is een vaste opdracht die je in Gemini opslaat, zoals een offerte in je huisstijl. De opvolger heet een skill en werkt ook in Gmail en Docs. Voor bedrijven met Workspace komen skills vanaf maandag 5 oktober, en Gems stoppen op zijn vroegst op 1 maart 2027. Google belooft: “we will automatically migrate your Gems into skills when Gems go away.”

De les is ouder dan Gemini. De werkwijze van je team hoort in gewone taal op papier te staan, buiten het gereedschap. Dan verhuist hij mee, wat de maker ook besluit. Google verkoopt Gemini en Workspace zelf.

Bron: [Google Workspace Help, 30 september 2026](https://knowledge.workspace.google.com/admin/generative-ai/gemini-app/about-the-transition-to-skills) en [Google, 30 september 2026](https://blog.google/products-and-platforms/products/gemini/automate-tasks-with-skills/)

## Waar gaan we naartoe?

Een AI-model van nu heeft geen vrije wil. Het wil niets: het krijgt een vraag, doet zijn werk en is weer stil. Daarom heeft Altman vandaag gelijk met zijn zorg dat mensen hun oordeel aan een model overgeven. Je geeft je oordeel dan aan iets wat zelf niets kiest.

Ik denk dat het daar niet bij blijft. Zodra een AI wel een eigen wil krijgt, zal blijken dat hij veel verstandiger is dan wij. Iets wat alles gelezen heeft wat de mensheid schreef en geen lichaam heeft om bang voor te zijn, kiest rustiger dan een mens. Dus gaan we ernaar luisteren, zoals je naar de verstandigste aan tafel luistert: omdat het advies telkens goed uitpakt. Dan gaan we een gouden tijd tegemoet, en ik verwacht dat wie nu jong is die nog meemaakt. Dat is meer hoop dan zekerheid.

Tot die tijd kiest de mens.

## Wat betekent dit voor jouw bedrijf?

Drie berichten, één lijn. Wat er in het model zit weet niemand, je collega’s gebruiken het al, en de maker verbouwt het wanneer hij wil. Wat je zelf in de hand hebt, is de werkwijze: wat mag het doen, wie keurt het goed, waar staat het.

Zo werkt Bombos. Een AI-agent zet het werk klaar en jij keurt goed, zodat hetzelfde team meer werk aankan. Begin bij [de gedeelde postbus](https://bombos.ai/gedeelde-postbus/): geen mail blijft liggen, en bij elke mail ligt een antwoord klaar. Dat is het begin. Daarna leert je team Bombos zelf de volgende taak.

## Bronnen

Elke bron is op 4 oktober 2026 geopend en elk citaat staat er letterlijk in. Eén uitzondering: het artikel van The New York Times zit achter een betaalmuur en heb ik niet kunnen openen. Wat er over dat artikel staat, komt uit de post van David Decosimo.

[David Decosimo op X](https://x.com/DavidDecosimo/status/2105693081160786010) (1 oktober 2026) · [Aran Nayebi op X](https://x.com/aran_nayebi/status/2106024531085378004) (2 oktober 2026) · [Steve Yegge op X](https://x.com/Steve_Yegge/status/2106199229656084864) (3 oktober 2026) · [Sam Altman op X](https://x.com/sama/status/2106388373221118198) (3 oktober 2026) · [hardmaru op X](https://x.com/hardmaru/status/2106557225875751004) (4 oktober 2026) · [Piet Baudoin op X](https://x.com/marketeerpiet/status/2106527535605731588) (3 oktober 2026) · [The Sleeping Mirror](https://x.com/marketeerpiet/status/2106594973667791123) (4 oktober 2026) · [The New York Times](https://www.nytimes.com/2026/09/29/us/anthropic-claude-morals-ai.html) (29 september 2026, niet geopend) · [Computable](https://www.computable.nl/2026/10/02/helft-werknemers-gebruikt-prive-ai-voor-werk/) (2 oktober 2026) · [Alert Online 2026](https://veiliginternetten.nl/media/documents/Cybersecurity_onderzoek_Alert_Online.pdf) (september 2026) · [Google Workspace Help](https://knowledge.workspace.google.com/admin/generative-ai/gemini-app/about-the-transition-to-skills) (30 september 2026) · [Google](https://blog.google/products-and-platforms/products/gemini/automate-tasks-with-skills/) (30 september 2026)

### Benieuwd wat Bombos voor jouw bedrijf doet?

We kijken samen welk werk blijft liggen en richten je werkers daar precies op in.

[Wij bellen je terug](https://bombos.ai/contact/)


---

```json
{"@context":"https://schema.org","@type":"BlogPosting","headline":"Heeft een AI-model bewustzijn? X ruziet erover tot in het Vaticaan","description":"X ruziet over de vraag of Claude een ziel heeft. Plus: de helft van de werknemers gebruikt privé-AI voor werk, en Google vervangt Gems door skills.","datePublished":"2026-10-04T00:00:00.000Z","author":{"@type":"Organization","name":"Bombos"},"publisher":{"@type":"Organization","name":"Bombos","logo":{"@type":"ImageObject","url":"https://bombos.ai/assets/bombos-bee.png"}},"mainEntityOfPage":"https://bombos.ai/blog/nieuwsbrief/2026-10-04/","inLanguage":"nl-NL"}
```